Dấu Hiệu Đột Quỵ: Nhận Biết Sớm Để Cứu Sống Tính Mạng
BS.CKI Trần Phương Nam
22/02/2026
Đột Quỵ Là Gì? Các Loại Đột Quỵ Thường Gặp
Đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) là tình trạng cấp cứu y khoa nguy hiểm xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một phần não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể. Khi đó, não bị thiếu oxy và dinh dưỡng, khiến các tế bào não bắt đầu chết chỉ trong vài phút. 🧠
Có 3 loại đột quỵ chính mà chúng ta cần phân biệt:
- Đột quỵ nhồi máu não (Ischemic Stroke): Chiếm khoảng 85%, do cục máu đông làm tắc nghẽn động mạch.
- Đột quỵ xuất huyết não (Hemorrhagic Stroke): Do mạch máu bị vỡ gây chảy máu vào nhu mô não hoặc khoang quanh não.
- Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA): "Đột quỵ nhỏ" với các triệu chứng biến mất trong thời gian ngắn, nhưng là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ thực sự rất cao.
Nguyên Nhân Và Yếu Tố Nguy Cơ
Hiểu rõ nguyên nhân giúp chúng ta chủ động hơn trong việc phòng ngừa "sát thủ thầm lặng" này.
🩸 Bệnh Lý Nền
Tăng huyết áp là nguyên nhân hàng đầu. Ngoài ra, đái tháo đường, mỡ máu cao (cholesterol) và các bệnh lý tim mạch (như rung nhĩ) làm tăng đáng kể nguy cơ hình thành cục máu đông.
🚬 Lối Sống
Hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, ít vận động và tình trạng béo phì là những yếu tố trực tiếp dẫn đến xơ vữa động mạch và đột quỵ.
⏳ Yếu Tố Khác
Tuổi tác (người trên 55 tuổi), giới tính, tiền sử gia đình và các yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng trong xác suất mắc bệnh.
[Insert illustrative image: Sơ đồ các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ]
Triệu Chứng Đột Quỵ: Quy Tắc B.E F.A.S.T
Việc nhận biết sớm các dấu hiệu có thể cứu sống tính mạng người bệnh và giảm thiểu di chứng tàn phế.
| Ký tự | Dấu hiệu nhận biết | Mô tả chi tiết |
|---|---|---|
| B (Balance) | ⚖️ Thăng bằng | Mất thăng bằng đột ngột, chóng mặt, đi lại khó khăn. |
| E (Eyes) | 👁️ Thị giác | Mắt mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực đột ngột ở một hoặc cả hai mắt. |
| F (Face) | 😊 Khuôn mặt | Mặt bị méo, xệ một bên. Hãy thử yêu cầu bệnh nhân cười. |
| A (Arms) | 💪 Cánh tay | Yếu hoặc tê liệt một bên tay/chân. Không thể giơ hai tay lên cùng lúc. |
| S (Speech) | 🗣️ Ngôn ngữ | Nói ngọng, nói khó, khó tìm từ hoặc không hiểu lời người khác nói. |
| T (Time) | ⏱️ Thời gian | Gọi cấp cứu ngay lập tức! Mỗi giây phút đều là vàng. |
⚠️ Lời Khuyên Khẩn Cấp Từ Bác Sĩ
Cần làm gì khi nghi ngờ đột quỵ?
- Gọi ngay 115 hoặc cơ sở y tế gần nhất có đơn vị điều trị đột quỵ.
- KHÔNG tự ý cho bệnh nhân uống thuốc (kể cả thuốc hạ huyết áp hay An Cung Ngưu Hoàng Hoàn) khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- KHÔNG thực hiện các phương pháp dân gian như châm cứu, nặn máu đầu ngón tay vì sẽ làm chậm trễ thời gian cấp cứu.
- Đặt bệnh nhân nằm nghiêng, nới lỏng quần áo và theo dõi sát sao nhịp thở.
"Thời gian là Não" - Hãy hành động ngay khi thấy bất kỳ dấu hiệu nhỏ nào!
BS.CKI Trần Phương Nam
Chuyên gia Nội khoa